Anders leren met digitale technologie

Hoe voelt het om dementie te hebben? Voor veel mantelzorgers en zorgprofessionals is dat moeilijk voor te stellen. Een Virtual Reality (VR)-ervaring zoals Into D’mentia probeert daar verandering in te brengen. Door deelnemers letterlijk in de belevingswereld van iemand met dementie te plaatsen, ontstaat meer inzicht in wat mensen met dementie dagelijks ervaren. Nieuw onderzoek van de Open Universiteit (OU) laat zien dat deze ervaring niet alleen leidt tot meer begrip, maar ook tot veranderingen in de manier waarop mensen communiceren met iemand die dementie heeft. Wat is Into D’mentia? Into D’mentia is een VR-simulatie waarin deelnemers ervaren hoe iemand met dementie de wereld kan beleven. Tijdens de simulatie worden situaties nagebootst die verwarring, onzekerheid en overprikkeling kunnen veroorzaken. Het doel is om mantelzorgers, familieleden en zorgprofessionals meer inzicht te geven in de uitdagingen waarmee mensen met dementie dagelijks te maken hebben. Het onderzoek Tussen september en december 2025 werden 23 casemanagers dementie en mantelzorgers van mensen met dementie geïnterviewd over hun ervaringen met de VR-simulatie. De onderzoekers wilden weten welke inzichten deelnemers opdeden, hoe zij deze inzichten in de praktijk toepassen en of de simulatie invloed had op communicatie en besluitvorming rondom dementiezorg. De belangrijkste uitkomst van het onderzoek is dat deelnemers na de simulatie beter begrepen hoe iemand met dementie de wereld ervaart. Veel deelnemers herkenden situaties uit hun eigen leven. Aanleiding om anders naar het eigen gedrag te kijken Veel deelnemers gaven aan dat de ervaring hen aan het denken zette over hun eigen manier van omgaan met mensen met dementie. Mantelzorgers en zorgprofessionals realiseerden zich bijvoorbeeld vaker hoe snel zij geneigd zijn taken over te nemen of beslissingen voor iemand te maken. Wat bedoeld is als hulp, kan door iemand met dementie soms juist als verwarrend of frustrerend worden ervaren. Voor een aantal mantelzorgers had de simulatie nog een extra effect: zij kregen meer inzicht in hun eigen situatie. Sommigen realiseerden zich beter hoeveel energie de zorg voor hun naaste kostte en gingen nadenken over hun eigen grenzen. Ook bleek dat de ervaring kon helpen om binnen families meer begrip te creëren. Betere communicatie met mensen met dementie Volgens veel mantelzorgers lag de grootste verandering in de manier waarop zij communiceren. Na de simulatie gingen zij bijvoorbeeld: eenvoudigere woorden en zinnen gebruiken; meer geduld tonen; minder corrigeren; beter letten op wat iemand nog wel kan begrijpen. Daarnaast werden deelnemers zich bewuster van hoe het voelt wanneer anderen over je praten terwijl je aanwezig bent. Veel deelnemers gaven aan dat zij hier sindsdien meer rekening mee houden. Casemanagers gebruiken de simulatie als gesprekshulpmiddel Voor casemanagers blijkt Into D’mentia meer te zijn dan alleen een leerervaring. Veel casemanagers gebruiken situaties uit de simulatie tijdens gesprekken met mantelzorgers. Door terug te verwijzen naar herkenbare scènes kunnen zij gemakkelijker uitleg geven over bepaald gedrag van mensen met dementie en samen zoeken naar passende manieren om hiermee om te gaan. Hierdoor fungeert de simulatie als een praktisch hulpmiddel binnen de begeleiding van gezinnen die met dementie te maken hebben. Conclusie: meer begrip, betere communicatie De onderzoekers concluderen dat Into D’mentia een waardevolle bijdrage levert aan de dementiezorg. De VR-simulatie helpt mantelzorgers en zorgprofessionals niet alleen om dementie beter te begrijpen, maar ook om zich beter in te leven in de persoon achter de aandoening. Dat vergroot het begrip binnen families en zorgteams en draagt bij aan betere communicatie met én over mensen met dementie. Hoewel de simulatie weinig invloed lijkt te hebben op grote zorgbeslissingen, blijkt zij vooral waardevol als hulpmiddel om bewustwording, empathie en reflectie te stimuleren.   Dit onderzoek werd – in het kader van een Masterthesis – uitgevoerd door onderzoekers van de Open Universiteit . De resultaten zijn gebaseerd op interviews met 23 mantelzorgers en casemanagers die eerder deelnamen aan de Into D’mentia VR-simulatie.

Op 1 juni vond de regionale oplevering plaats van de klantreis compressiezorg binnen het project Versterken Zelfredzaamheid. In samenwerking met Norday en een regionaal kernteam van professionals is de afgelopen periode gewerkt aan een uniforme regionale basisaanpak voor compressiezorg. De klantreis richt zich op cliënten in de wijk met oedeemreductie zonder wonden en op nieuwe cliënten die steunkousen nodig hebben. Het uitgangspunt daarbij is het versterken van de zelfredzaamheid van cliënten, waarbij zoveel mogelijk wordt gestimuleerd dat cliënten zelfstandig steunkousen aan- en uittrekken, eventueel met ondersteuning van hulpmiddelen of een oefenmaatje. Tijdens de bijeenkomst werden niet alleen de nieuwe regionale werkwijze en afspraken gepresenteerd, maar ook diverse ondersteunende materialen zoals flyers, stappenplannen en een online toolbox voor cliënten en professionals. Via de QR-code kunnen medewerkers en cliënten eenvoudig toegang krijgen tot de toolbox en alle beschikbare materialen. De komende maanden staan in het teken van scholing en implementatie binnen de VVT-organisaties. Vanaf 1 oktober wordt gewerkt volgens de regionale werkwijze. Met deze klantreis zetten de samenwerkende organisaties opnieuw een mooie stap richting toekomstbestendige zorg, waarin zelfredzaamheid, passende zorg en regionale samenwerking centraal staan. Meer weten over de nieuwe werkwijze? Ga naar de toolbox voor inwoners en zorgverleners op onze website.

Op donderdag 4 juni vond bij Beek en Bos in Heythuysen de inspiratiesessie Bekwaam is Inzetbaar plaats voor de ouderenzorgorganisaties Vincent Depaul, Sint Jozef wonen en zorg, La Providence en Beek en Bos. Tijdens deze bijeenkomst gingen bestuurders, HR- en L&O-professionals met elkaar in gesprek over toekomstgericht opleiden, werkplekleren en het anders organiseren van bekwaamheid in de zorg. Monique Boon (programmamanager Transformatieplan Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn Zuid-Limburg) nam de deelnemers mee in de ontwikkelingen binnen Zuid-Limburg. Daarbij staat niet alleen formele scholing centraal, maar juist ook leren in de praktijk en het stimuleren van eigenaarschap bij medewerkers. Daarnaast gaf Marijke Pijpers (adviseur beroepsopleidingen bij De Zorggroep) een inspirerende inkijk in de aanpak rondom aantoonbaar bekwaam werken. Binnen De Zorggroep wordt steeds meer gewerkt vanuit vertrouwen, eigen regie en professionele verantwoordelijkheid van medewerkers. Verplichte toetsen maken daarbij plaats voor onder andere zelfverklaringen en leren op de werkvloer. De bijeenkomst leverde veel herkenning, inspiratie en mooie gesprekken op over de vraag hoe ouderenzorgorganisaties medewerkers duurzaam inzetbaar kunnen houden in een veranderende zorgsector. Lizan van Ooijen (projectleider ZorgConnect) gaat samen met de deelnemende organisaties verder in gesprek om te verkennen welke aanpak het beste aansluit bij de organisatie en hun ontwikkelfase.